Oleh: Dr. Mohd Syariefudin Abdullah
IPOH, 13 Oktober 2026 – Akademi Tentera Udara (ATU), Ipoh mencipta satu inisiatif baharu dalam usaha memperkukuh kelestarian alam sekitar dan pembangunan keusahawanan melalui pelaksanaan Projek Penternakan Lebah Kelulut ATU. Projek ini telah dilancarkan menerusi Majlis Perasmian Projek Penternakan Lebah Kelulut ATU yang turut diserikan dengan penganjuran Seminar Kelebihan dan Kebaikan Madu Kelulut pada 13 Oktober 2026.
Penganjuran program ini merupakan satu langkah strategik dalam menghubungkan kepakaran akademik dengan aplikasi praktikal di lapangan, khususnya dalam memperluas pengetahuan mengenai penternakan lebah kelulut, potensi madu kelulut serta manfaatnya kepada masyarakat. Inisiatif ini turut memperlihatkan kerjasama dan perkongsian kepakaran antara Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI), Universiti Malaya (UM), Universiti Putra Malaysia (UPM) dan pihak ATU dalam menyokong agenda pemindahan ilmu serta pembangunan komuniti.
Seminar yang berlangsung di Dewan Rajawali, ATU telah menghimpunkan dua orang ahli akademik yang mempunyai kepakaran dalam bidang berkaitan madu kelulut. Mereka ialah Prof. Madya Dr. Najihah binti Mohd Hashim dari Universiti Malaya (UM) dan Prof. Madya Dr. Norhasnida binti Zawawi dari Universiti Putra Malaysia (UPM). Perkongsian ilmu oleh kedua-dua panel ini memberikan pendedahan saintifik kepada warga ATU mengenai keunikan, kandungan dan potensi madu kelulut dari perspektif pemakanan serta kesihatan.
Sesi pertama disampaikan oleh Prof. Madya Dr. Najihah binti Mohd Hashim yang membincangkan aspek antioksidan dalam madu kelulut. Pembentangan beliau memberi penjelasan mengenai kandungan antioksidan semula jadi serta potensinya dalam menyokong kesihatan manusia. Selain itu, beliau turut berkongsi pengetahuan berkaitan parameter kualiti, piawaian keaslian dan standard pengeluaran madu kelulut yang diiktiraf di Malaysia. Perkongsian ini penting bagi meningkatkan kesedaran peserta tentang aspek kualiti, ketulenan dan kepentingan penghasilan madu kelulut yang memenuhi piawaian ditetapkan.
Sesi seterusnya disampaikan oleh Prof. Madya Dr. Norhasnida binti Zawawi yang memfokuskan kepada keunikan kandungan gula semula jadi dalam madu kelulut, khususnya trehalulosa (trehalulose). Beliau turut menjelaskan perbezaan komposisi gula madu kelulut berbanding madu biasa serta perkaitannya dengan indeks glisemik. Penerangan secara saintifik ini memberikan perspektif baharu kepada peserta tentang keistimewaan madu kelulut, khususnya dari sudut komposisi pemakanan dan potensi manfaatnya kepada kesihatan.
Kemuncak program menyaksikan Majlis Perasmian Ladang Kelulut ATU yang berlangsung di kawasan Perkampungan Survival. Pelancaran ini menjadi satu langkah penting dalam menjadikan kawasan persekitaran ATU sebagai ruang yang bukan sahaja menyokong pemeliharaan ekosistem semula jadi, malah berpotensi dimanfaatkan untuk aktiviti pembelajaran, latihan dan keusahawanan. Melalui projek ini, warga ATU berpeluang memperoleh pengalaman secara langsung dalam teknik penternakan lebah kelulut, pengurusan koloni serta penghasilan madu kelulut.
Lebih menarik, projek ini turut membuka peluang kepada ahli Badan Kebajikan Keluarga Angkatan Tentera (BAKAT) untuk meneroka bidang penternakan lebah kelulut sebagai salah satu aktiviti keusahawanan. Pengetahuan dan kemahiran yang diperoleh berpotensi dimanfaatkan sebagai sumber pendapatan alternatif, termasuk sebagai persediaan menjalani kehidupan selepas persaraan. Menurut Mejar Dailami bin Zahari, pegawai yang bertanggungjawab terhadap pelaksanaan projek ini bagi pihak ATU, inisiatif tersebut membuka ruang kepada ahli BAKAT untuk mempelajari ilmu dan kemahiran baharu yang boleh dipraktikkan dalam kehidupan seharian serta dimanfaatkan sebagai peluang keusahawanan pada masa hadapan.
Secara keseluruhannya, pelaksanaan Projek Penternakan Lebah Kelulut ATU membuktikan bahawa pemindahan ilmu daripada institusi pengajian tinggi kepada agensi pertahanan mampu menghasilkan manfaat yang lebih luas daripada sekadar perkongsian pengetahuan. Gabungan kepakaran penyelidik universiti, sokongan pihak ATU dan penglibatan warga akademi mewujudkan satu pendekatan pembelajaran berasaskan amalan yang berpotensi menyumbang kepada pembangunan modal insan, kelestarian alam sekitar dan penjanaan ekonomi komuniti.
Inisiatif ini juga memperlihatkan peranan universiti sebagai rakan strategik kepada agensi kerajaan dan masyarakat dalam menterjemahkan ilmu penyelidikan kepada manfaat sebenar. Diharapkan Projek Penternakan Lebah Kelulut ATU dapat terus berkembang sebagai model pemindahan ilmu dan pembangunan keusahawanan yang mampan, sekali gus menjadi inspirasi kepada pelaksanaan projek komuniti berasaskan kelestarian alam sekitar pada masa hadapan.