oleh : Raja Yaasmiin Raja Zainal Abidin & Dr Ahmad Sauffiyan Abu Hasan | 19 Disember 2025 | 09:26 AM
Kredit:Fatimah Az Zahra’ Sabirin
Gandik yang juga dikenali sebagai tiara ialah hiasan kepala yang dipakai oleh Kebawah Duli Yang Maha Mulia Raja Permaisuri Agong. Ia diperbuat daripada emas putih dan dihiasi dengan berlian dalam corak bunga. Di bahagian tengahnya terdapat lambang bulan sabit dan bintang yang juga diperbuat daripada emas putih. Gandik ini dipakai semasa istiadat diraja dan upacara Pertabalan Yang di-Pertuan Agong. Ia direka khas supaya boleh ditanggalkan dan digunakan sebagai loket serta kerongsang.
Namun begitu, pengantin perempuan juga boleh memakai gandik tetapi dengan reka bentuk dan gaya yang berbeza. Gandik merupakan salah satu aksesori popular yang sering digunakan oleh pengantin pada hari perkahwinan mereka. Ia biasanya dipadankan dengan busana perkahwinan klasik dan tradisional kerana mampu menyerlahkan kecantikan serta memberikan penampilan yang anggun pada hari istimewa tersebut.
Gandik ialah perhiasan dahi yang sering dipadankan bersama aksesori warisan lain seperti dokoh dan tali pinggang. Ia menjadi trend dalam kalangan pengantin kerana gandik tidak sesuai dipakai dalam kehidupan seharian. Namun kini, ramai wanita memakai gandik semasa acara khas selain majlis perkahwinan sebagai simbol penghargaan terhadap warisan budaya.
Pereka fesyen tempatan terkenal, Zachrin Jaafars, menyatakan bahawa bukan sahaja busana tradisional seperti songket, malah gandik juga boleh digayakan bersama busana perkahwinan moden. Beliau turut menyedari bahawa pemakaian gandik bukanlah sesuatu yang mudah kerana ia boleh menjadi agak mencabar dan tidak selesa, terutamanya apabila dipakai dalam tempoh yang lama.
Proses pemakaian gandik juga mengambil masa yang agak lama kerana perlu memastikan ia kekal kemas di kepala pengantin. Ada kalanya, pengantin perlu mengambil ubat penahan sakit seperti ubat tahan sakit bagi mengurangkan ketidakselesaan semasa memakai gandik.
Pada asalnya, gandik hanya dipakai oleh wanita yang tidak berhijab, namun kini pengantin yang berhijab juga boleh mengenakannya. Penata hijab tempatan, Fatimah Az Zahra’ Sabirin, menyarankan agar pengantin memakai selendang berbanding tudung bawal kerana gandik perlu diletakkan di bahagian dahi. Ia akan kelihatan lebih kemas dan teratur apabila pengantin memakai selendang. Beliau juga menegaskan bahawa pemilihan saiz gandik yang sesuai amat penting kerana kesilapan memilih saiz boleh menjejaskan keselesaan dan penampilan.
Fatimah turut berkata bahawa beliau akan bertanya kepada pengantin tentang bentuk gandik yang diminati dan mengingatkan mereka supaya memilih yang benar-benar sesuai dengan bentuk kepala. Sesetengah gaya perlu dijahit pada tudung pengantin bagi memastikan gandik kekal terletak dengan kemas, terutamanya di bahagian dahi. Pemakaian gandik mampu menyerlahkan aura pengantin dan menjadikan penampilan mereka lebih anggun pada hari perkahwinan.